« خداوند فقر را نسبت به بعضى عقوبت و نسبت به بعضى پاداش و ثواب قرار داده است . از نشانه هاى فقرى كه ثواب و كرامت است اين است كه صاحب خود را خوش خلق مىكند و مطيع پروردگار مىسازد و از حال خود شكايت نمىكند و خداى تعالى را بر فقر خود سپاس مىگزارد . و از علامات فقرى كه عقوبت است آنست كه صاحب خود را بدخو مىكند و با ترك طاعت پروردگار او را معصيت مىنمايد و زبان شكايت بسيار مىگشايد و از قضاى الهى ناخشنود است » . اين حديث دلالت دارد بر اينكه هر فقيرى به سبب فقر خود ثواب و پاداش ندارد ، بلكه آن كه به فقر خود خشنود و شاد است و به كفاف قناعت كند و آرزوى خود را كوتاه و اندك سازد اجر و پاداش مىبرد . و اگر به فقر خشنود نباشد و انتظار و چشم داشت كثرت مال و تحقّق آرزوهاى دراز را داشته باشد ، و عزت قناعت را از دست بدهد ، و به ذلَّت حرص و طمع گرفتار و آلوده گردد ، و آزمندى او را به بدخوئى و اخلاق ناپسند بكشاند ، و منكراتى كه مروّت را از ميان مىبرد مرتكب شود اجرش پايمال و دلش گناهكار خواهد بود . و سزاوار است كه فقير صبر و خويشتندارى پيشه كند و بينوائى خود را پنهان و پوشيده دارد و حتّى پوشيده و پنهان داشتن آن را نيز بپوشاند ، و با مالداران و ثروتمندان معاشرت و آميزش نكند ، و نسبت به آنان براى غنا و ثروتشان تواضع و فروتنى ننمايد بلكه بر آنها تكبّر ورزد . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : « چه نيكوست تواضع غنى براى فقير به اميد ثواب خدا ، و بهتر از آن تكبّر نمودن فقير است بر غنى به واسطهء اطمينان و اعتماد به خدا » . و فقير بايد از گفتار حق از راه چربزبانى و خوشامدگوئى و چاپلوسى براى اغنيا و طمع در مال آنها سكوت و مضايقه نكند ، و به سبب تهيدستى و فقر خود در عبادت سستى ننمايد ، و اگر اندكى از قوت او زياد آمد بذل كند كه اين جهد مقلّ ( كوشش بينواى تهيدست ) است ، و فضيلت آن بيشتر از مالهاى فراوانى است كه توانگر بذل كند . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود : « يك درهم صدقه نزد خدا از صد هزار دينار برتر است » ، پرسيدند كه اين چگونه است يا رسول اللَّه ؟ فرمود : « شخصى از مال خود صد هزار دينار صدقه مىدهد ، و مردى فقط دو درهم دارد و به غير از اين هيچ